فقط چهل و يك تن از اصحاب ابو العباس اصمّ را درك كرده و از آنها سماع حديث داشت . از جمله مشايخى كه شيخ از آنها سماع حديث داشته ، مىتوان اسامى زير را خاطرنشان كرد : عبد الله بن احمد سمرقندى ، عبد الجليل بن ابى سعد معوّل ، و عبد الله بن عطا الابراهيمى . شيخ همچنين در طريقت و طلب حقيقت رنج بسيار برده و رياضتها كشيده است و تحت تعاليم مشايخ به سير و سلوك پرداخت كه از جملهء آنان به افراد زير مىتوان اشارت داشت : يحيى بن عمار شيبانى سيستانى ، ابو الفضل محمد بن احمد جارودى ، عبد الجبار بن محمد جرّاحى ، و ابو سعيد محمد بن موسى صيرفى و غيرهم ، رضوان الله عليهم . وى در فقه بر مذهب احمد بن حنبل بود و در عقيدت خويش بسيار متصلّب و به سختى با علم كلام دشمنى مىورزيد ، چنان كه در هرات فتوى به سوزاندن خانهء يكى از متكلّمين داد « 1 » و كتاب ذمّ الكلام را در ردّ كلام نگاشت . شيخ الاسلام در جامعهء آن روز مقبوليت بسزا داشت و عوام و خواص در شأنش حسن عقيدت داشتند و به دو ارادت مىورزيدند ، چنان كه همين امر حسد بسيارى از معاصرين را برانگيخته بود و بارها در خون وى نزد سلاطين كوشيدند ولى كارى از پيش نبردند . در محضر شيخ الاسلام نام‌آوران بزرگى تربيت شدند كه در سراسر عالم اسلام آثار وجودى داشته‌اند و منشأ بركات بوده‌اند كه از جملهء آنان مىتوان : حافظ ابو الفتح نصر ابراهيم هروى حنفى ( م 510 ) و حافظ المؤتمن الساجى ( 445 - 507 ه ) و عبد الاول سجزى ( 457 - 553 ه ) مدرّس نامدار مدرسهء نظاميهء بغداد و امام عبد الغافر نيشابورى

--> ( 1 ) . جستجو در تصوف ، ص 37 .